به گزارش خبرنگار فاطر24، راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی سال‌هاست در صدر فهرست پروژه‌های بزرگ، راهبردی و اثرگذار برای غرب کشور قرار دارد؛ طرحی که هر بار با محوریت توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ترانزیتی، افزایش حجم مبادلات تجاری میان ایران و عراق، رونق اقتصاد مرزی و نیز ایمن‌سازی و تسهیل سفر میلیون‌ها زائر عتبات عالیات دوباره توجه‌ها را به خود جلب می‌کند. با وجود این، «قطار» این مسیر همچنان در ایستگاه وعده‌ها و تأخیرهای پیاپی در اختصاص اعتبارات متوقف مانده است.
این طرح ملی که قرار بود کرمانشاه را از وضعیت ایستگاهی پایانی و بن‌بست در شبکه ریلی کشور به دروازه‌ای برای ورود ایران به کریدورهای ترانزیتی بین‌المللی تبدیل کند، پس از گذشت سال‌ها همچنان نیازمند تزریق مستمر منابع مالی و تصمیم‌های قاطع برای عبور از موانع و رسیدن به نقطه صفر خسروی است. واقعیت این است که راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی تنها یک پروژه عمرانی برای اتصال چند شهر به شبکه ریلی نیست، بلکه شریان اصلی و بخش جدایی‌ناپذیر از یک کریدور گسترده به شمار می‌رود؛ کریدوری که می‌تواند جمهوری اسلامی ایران را از کوتاه‌ترین مسیر غرب کشور به عراق و سپس به بازارها و مسیرهای ارتباطی استراتژیک منطقه متصل کند.
اهمیت این پروژه زمانی برجسته‌تر می‌شود که کرمانشاه در مجاورت مرزهای فعال و پرتردد تجاری و مسافری با عراق قرار دارد و مرز تاریخی خسروی نیز به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین، اصیل‌ترین و مجهزترین گذرگاه‌های رسمی بین دو کشور، کمترین فاصله را با بغداد و شهرهای کلیدی و زیارتی عراق دارد. از همین رو، تکمیل و بهره‌برداری از این خط ریلی می‌تواند هم‌زمان چندین هدف کلان اقتصادی، تجاری، مسافری، زیارتی و حتی ژئوپلیتیکی را برای کشور محقق سازد.
ایده اتصال ریلی ایران به عراق از مسیر کرمانشاه و خسروی موضوع تازه‌ای نیست و ریشه آن به توافقات سال ۱۳۵۵ میان دولت‌های وقت ایران و عراق برمی‌گردد؛ توافقی که در آن احداث کریدور ریلی اراک ـ کرمانشاه ـ خسروی ـ بغداد پیش‌بینی شده بود. اما جنگ تحمیلی هشت‌ساله و سپس تحولات شتابان سیاسی و امنیتی منطقه، اجرای این طرح را برای سال‌های طولانی به تعویق انداخت.
پس از پایان جنگ و آغاز دوران سازندگی، دوباره ضرورت تکمیل این مسیر در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گرفت. در نهایت، بخش‌های مختلف راه‌آهن غرب کشور به‌تدریج و با سرعتی کند به بهره‌برداری رسیدند؛ به‌گونه‌ای که خط اراک ـ ملایر در سال ۱۳۸۹ و مسیر ملایر ـ کرمانشاه در سال ۱۳۹۷ به شبکه ریلی کشور متصل شد. با این حال، حلقه مفقوده این زنجیره یعنی مسیر کرمانشاه تا خسروی همچنان نیمه‌کاره و رها شده است.
سابقه طولانی و فرسایشی این پروژه، آن را به یکی از تلخ‌ترین و بحث‌برانگیزترین بخش‌های داستان راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی تبدیل کرده است. عملیات اجرایی آن با وجود آغاز پرهیاهو از سال ۱۳۸۰، پس از گذشت بیش از دو دهه همچنان با گره‌های کور مالی و موانع اجرایی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ وضعیتی که موجب شده راه‌آهن غرب کشور در گزارش‌های رسانه‌ای بارها به عنوان نمادی از پروژه‌های طولانی‌مدت، فرسایشی و معطل‌مانده زیرساختی معرفی شود؛ پروژه‌ای با ظرفیت‌های بالقوه فراتر از مرزهای استان کرمانشاه، اما با روند اجرایی نامتناسب با اهمیت راهبردی آن.
در همین راستا، استاندار کرمانشاه در دیدار با معاون وزیر راه و شهرسازی، با انتقاد صریح از کندی اجرای راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی، بر ضرورت شتاب‌بخشی به این پروژه راهبردی تأکید کرد. وی اعلام کرد با وجود تأمین و اختصاص منابع مالی مناسب، پیشرفت طرح هنوز رضایت‌بخش نیست. بر اساس مصوبات حیاتی سفر ریاست‌جمهوری، مقرر شده طی سه سال ۶ هزار میلیارد تومان برای تکمیل قطعه کرمانشاه ـ اسلام‌آباد غرب اختصاص یابد که بخش عمده آن نیز محقق شده است و با توجه به پیشرفت ۸۷ درصدی در بخش زیرسازی، دستور تقویت فوری ماشین‌آلات کارگاهی و افزایش سرعت اجرای پروژه صادر شده است.
به گزارش خبرنگار فاطر24، رسانه استان کرمانشاه نیز طی سال‌های گذشته در کنار مأموریت خبری خود تلاش کرده ابعاد مختلف و گاه پنهان این پروژه را از منظر تأمین اعتبار، میزان پیشرفت فیزیکی، اهمیت کلان اقتصادی و ضرورت حیاتی تکمیل مسیر پیگیری و مطالبه‌گری کند. در همین چارچوب، گزارش‌های تحلیلی و انتقادی متعددی با عنوان‌هایی مانند «توقف قطار کرمانشاه-خسروی در ایستگاه اعتبارات»، «راه‌آهن ۱۷ ساله غرب کشور نیازمند توجه ویژه دولت سیزدهم»، «تکمیل پروژه راه‌آهن کرمانشاه-خسروی چشم انتظار تخصیص اعتبار» و «شاهراه ترانزیتی غرب کشور در ایستگاه وعده‌ها جا مانده است» منتشر شد؛ گزارش‌هایی که هر یک بخشی از چالش‌های عمیق این طرح را روایت می‌کرد و نشان می‌داد مسئله اصلی راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی، فقدان توجیه اقتصادی یا ضرورت فنی نیست، بلکه تداوم و تکرار مشکل تأمین منابع مالی پایدار و سرعت پایین اجرای آن است.
اکنون اما با گذشت سال‌ها انتظار، شرایط جدید منطقه و همچنین ارتقای جایگاه ژئوپلیتیک کرمانشاه، ضرورت و فوریت تکمیل این مسیر بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد. افزایش مستمر مناسبات تجاری و اقتصادی ایران و عراق، رشد چشمگیر و میلیونی تردد زائران اربعین حسینی، اثبات ظرفیت‌های بی‌نظیر مرزهای خسروی و پرویزخان، توسعه قابل توجه تجارت با اقلیم کردستان عراق و نیز نیاز کشور به گسترش مسیرهای ترانزیتی برای مقابله با تحریم‌ها، همگی نشان می‌دهد راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی می‌تواند و باید به یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین حلقه‌های اتصال شبکه ریلی ایران به غرب آسیا تبدیل شود.
از سوی دیگر، فاصله کوتاه و مزیت طلایی خسروی تا بغداد و شهرهای زیارتی عراق، این مسیر را از منظر جابه‌جایی مسافر نیز به گزینه‌ای بی‌بدیل تبدیل کرده است. فاصله حدود ۲۰۷ کیلومتری خسروی تا بغداد، ۳۰۰ کیلومتری تا کربلای معلی، ۳۸۰ کیلومتری تا نجف اشرف و ۳۳۰ کیلومتری تا سامرا، در کنار نزدیکی این مرز به شاهراه تجاری پرویزخان، ظرفیت بالایی برای ایجاد یک کریدور ترکیبی مسافر و بار فراهم می‌کند. در صورت تکمیل و راه‌اندازی این خط، قطار می‌تواند بخش قابل توجهی از سفر میلیون‌ها زائر خسته از مسیرهای جاده‌ای و نیز حجم قابل توجه و ارزآور کالاهای صادراتی و ترانزیتی را پوشش دهد و به تحول در اقتصاد منطقه منجر شود.
دیپلماسی ریلی در مرزها؛ صدای پای قطار از بغداد به گوش می‌رسد سعودن الساعدی، سرکنسول عراق در کرمانشاه، در ایام اربعین و در جریان بازدید از مرز بین‌المللی خسروی، در گفتگو با خبرنگار فاطر24 درباره ضرورت و اهمیت راه‌اندازی خط ریلی کرمانشاه ـ بغداد و اتصال شبکه ریلی جمهوری اسلامی ایران به عراق از مسیر دروازه تاریخی خسروی گفت: توافقات انجام‌شده میان دو کشور برای توسعه همکاری‌های ریلی، اقدامی بسیار راهبردی است. وی افزود: تفاهم‌نامه‌های لازم برای اتصال شبکه ریلی دو کشور به امضا رسیده و اجرای این پروژه استراتژیک می‌تواند نقش مؤثری در توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تسهیل بی‌سابقه تردد زائران عتبات عالیات ایفا کند.
سرکنسول عراق در کرمانشاه ادامه داد: اتصال خط ریلی ایران به شبکه ریلی عراق از مسیر مرز بین‌المللی خسروی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد یک مسیر ترانزیتی مناسب، ایمن و تسهیل‌شده برای جابه‌جایی گسترده زائران ایرانی به شهرهای زیارتی عراق باشد. وی همچنین تأکید کرد با بهره‌برداری از این مسیر طلایی، استان کرمانشاه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین کانون‌های تردد ریلی زائران ایرانی به عراق تبدیل شود و جایگاه راهبردی مرز خسروی در مناسبات حمل‌ونقلی دو کشور پررنگ‌تر خواهد شد.
آثار اجرای این پروژه گسترده صرفاً به حوزه زیارت و جابه‌جایی مسافر محدود نمی‌ماند. به گفته سرکنسول عراق، راه‌اندازی خط ریلی کرمانشاه ـ بغداد علاوه بر تسهیل سفر زائران، می‌تواند در توسعه کلان حمل‌ونقل میان دو کشور، جهش در مبادلات اقتصادی، تسریع در انتقال کالا و تقویت روابط تجاری ایران و عراق نیز بسیار مؤثر باشد. اتصال شبکه‌های ریلی ایران و عراق، فرصت‌های جدید و ارزشمندی را برای توسعه اقتصادی استان کرمانشاه و مناطق مرزی فراهم می‌کند و با افزایش حجم تردد و مبادلات، رونق فعالیت‌های تجاری و شکوفایی هرچه بیشتر این منطقه را به همراه خواهد آورد.
شاهرگ حیات اقتصادی؛ نگاهی فراتر از مسافر و زیارت آیت‌الله حبیب‌الله غفوری، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام‌جمعه کرمانشاه نیز در گفتگو با خبرنگار فاطر24، با تأکید بر اینکه اهمیت پروژه راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی ـ خانقین ـ بغداد بسیار بالا است، اظهار کرد: توافق دولت‌های ایران و عراق برای احداث این مسیر ریلی، اتفاقی تاریخی و کاملاً راهبردی است که آثار آن فراتر از تردد زائران خواهد بود. وی افزود: این پروژه کلان می‌تواند در آینده‌ای نزدیک به یک شاهرگ اقتصادی و ارتباطی حیاتی برای کل منطقه تبدیل شود و زمینه‌های تازه‌ای برای توسعه روابط اقتصادی، تجاری و حمل‌ونقلی میان ایران و عراق فراهم کند.
غفوری گفت: راه‌اندازی مسیر ریلی کرمانشاه به خسروی، خانقین و بغداد، بی‌شک روند جابه‌جایی زائران عتبات عالیات را متحول می‌کند و امکان انتقال راحت‌تر، سریع‌تر و ایمن‌تر آنان را فراهم خواهد آورد. وی با اشاره به مزیت‌های حمل‌ونقل ریلی اظهار کرد: این نوع جابه‌جایی از نظر ایمنی و سهولت شرایط مطلوبی برای مسافران ایجاد می‌کند و از نظر اقتصادی نیز نسبت به برخی شیوه‌های سنتی حمل‌ونقل، هزینه کمتری دارد.
نماینده ولی‌فقیه در استان کرمانشاه در ادامه تصریح کرد: نباید نگاه ما به این پروژه صرفاً بر انتقال مسافر و زائران متمرکز باشد؛ چراکه اتصال شبکه ریلی ایران به عراق می‌تواند در توسعه تجارت، افزایش حجم ترانزیت کالا و تقویت زیربنایی ارتباطات اقتصادی دو کشور نیز اثرگذار باشد و موجب ارزش‌آفرینی اقتصادی شود. وی انتظار داشت استان کرمانشاه در یک دوره ویژه از سوی دولت مورد توجه قرار بگیرد تا بخشی از عقب‌ماندگی‌های انباشته‌شده از گذشته جبران شود؛ زیرا استان ظرفیت‌های قابل توجهی دارد و می‌تواند با تکیه بر توانمندی‌های بالفعل خود، مسیر توسعه را با قدرت دنبال کند.
به گفته وی، تلاش‌های مستمر استاندار کرمانشاه، مسئولان مرتبط و مجموعه‌هایی که با نگاه دلسوزانه در این مسیر فعالیت می‌کنند، زمینه پیشرفت این طرح را فراهم کرده است و امید می‌رود با تداوم این پیگیری‌ها و حمایت قاطع دولت، سرعت اجرای پروژه افزایش یابد تا مردم مقاوم استان در آینده‌ای نزدیک شاهد تحقق رویای اتصال ریلی باشند.
نظارت میدانی و عبور از موانع؛ پیشروی در قطعه اسلام‌آباد طهماسب نجفی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمانشاه، در گفتگو با خبرنگار فاطر24 بیان کرد: اهمیت راهبردی پروژه راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی بر کسی پوشیده نیست و این مسیر به عنوان یکی از مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین کریدورهای تجاری، مسافری و زیارتی کشور در غرب ایران شناخته می‌شود. وی افزود: تکمیل خط آهن کرمانشاه ـ خسروی به طول ۲۶۳ کیلومتر و اتصال نهایی آن به شبکه ریلی کشور عراق، از اولویت‌های مهم و ضروری دولت و مدیریت ارشد استان است و پیگیری‌های لازم برای تسریع در اجرای این طرح ملی با جدیت دنبال می‌شود.
نجفی با اشاره به ادامه روند اجرای پروژه گفت: فاز نخست این پروژه عظیم در
