استان‌ها به گزارش خبرنگار فاطر24 از سنندج، در تاریخ دفاع و امنیت جمهوری اسلامی ایران، برخی فرماندهان تنها در نقش‌های اجرایی محدود نمی‌شوند؛ بلکه به بخشی از «ساختار فکری امنیت ملی» تبدیل می‌گردند. شهید سرلشکر حسین سلامی یکی از این شخصیت‌ها بود؛ فرمانده‌ای که نام او با مفاهیمی چون بازدارندگی، اقتدار، مدیریت بحران و توسعه قدرت دفاعی ایران پیوند خورده است. در سال‌هایی که منطقه غرب و شمال‌غرب کشور با چالش‌های امنیتی، تهدیدات مرزی و تحرکات گروهک‌های معاند روبرو بود، بسیاری از تصمیمات کلان امنیتی کشور در بستری اتخاذ شد که نقش فرماندهانی چون شهید سلامی در آن تعیین‌کننده بود. برای بررسی ابعاد کمتر گفته‌شده از شخصیت و سبک فرماندهی او، خبرنگار فاطر24 با سردار محمدحسین رجبی، فرمانده سپاه آذربایجان غربی به گفت‌وگو نشسته است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:
فاطر24: اگر بخواهید مهم‌ترین ویژگی شهید سلامی را در یک نگاه فرماندهی بیان کنید، چیست؟ شهید سلامی را باید فرمانده «تصمیم‌های سخت در زمان درست» دانست. در میدان‌های امنیتی و نظامی، همیشه اطلاعات و تحلیل وجود دارد، اما آنچه تعیین‌کننده است، لحظه تصمیم‌گیری است. ایشان در شرایطی تصمیم می‌گرفت که بسیاری از معادلات پیچیده و چندلایه بود. اما ویژگی مهم او این بود که در اوج پیچیدگی، ذهنی شفاف داشت. این شفافیت ناشی از ایمان، تجربه و شناخت دقیق از میدان بود. در واقع او نه دچار شتاب‌زدگی می‌شد و نه دچار تعلل. همین تعادل، یکی از رازهای موفقیت او در فرماندهی بود.
فاطر24: نقش شهید سلامی در تحولات امنیتی کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ اگر بخواهیم واقع‌بینانه نگاه کنیم، بخش مهمی از ثبات امروز کشور در مناطق مرزی، نتیجه سال‌ها مجاهدت و طراحی‌های امنیتی فرماندهانی است که نگاه صرفاً مقطعی نداشتند. شهید سلامی درک عمیقی از ماهیت تهدیدات داشت. او می‌دانست تهدیدات امروز فقط نظامی نیستند، بلکه ترکیبی از جنگ شناختی، رسانه‌ای، امنیتی و نیابتی هستند. به همین دلیل، در دوران مسئولیت او، نگاه سپاه از «واکنش به تهدید» به «مدیریت و پیش‌دستی در برابر تهدید» تغییر پیدا کرد. این تغییر، یک تحول بنیادین در ساختار دفاعی کشور بود.
فاطر24: تفاوت نگاه شهید سلامی با سایر فرماندهان در چه بود؟ تفاوت اصلی در نگاه چندلایه او به امنیت بود. بسیاری امنیت را صرفاً در بُعد نظامی تعریف می‌کنند، اما شهید سلامی امنیت را یک «شبکه به‌هم‌پیوسته» می‌دید. او معتقد بود امنیت زمانی پایدار است که مردم، اقتصاد، فرهنگ و دفاع در کنار هم تقویت شوند. به همین دلیل همواره بر نقش مردم در امنیت تأکید داشت. این نگاه باعث شد سپاه در دوره او بیشتر به سمت «مردمی‌سازی امنیت» حرکت کند؛ یعنی امنیتی که از دل مردم شکل می‌گیرد، نه صرفاً از ساختارهای نظامی.
فاطر24: ارتباط شهید سلامی با بدنه میدانی چگونه بود؟ یکی از ویژگی‌های مهم ایشان، حضور واقعی در میدان بود. او به گزارش‌های صرف بسنده نمی‌کرد و همواره به دنبال درک مستقیم از واقعیت‌ها بود. بارها مشاهده کردیم که در شرایط حساس، شخصاً پیگیر جزئیات می‌شد. این ویژگی باعث می‌شد تصمیمات او بر پایه واقعیت میدان باشد، نه صرفاً تحلیل‌های اداری. همین نگاه میدانی باعث افزایش اعتماد میان فرماندهی و نیروهای عملیاتی شده بود.
فاطر24: برخی شهید سلامی را نماد «عقلانیت انقلابی» می‌دانند. این تعبیر را چگونه می‌بینید؟ این تعبیر دقیق است. شهید سلامی هم عمیقاً مؤمن بود و هم به شدت منطقی و محاسبه‌گر. او هرگز تصمیم احساسی نمی‌گرفت. در عین حال که روحیه جهادی داشت، اما در محاسبه شرایط کاملاً دقیق و واقع‌گرا بود. این ترکیب باعث می‌شد تصمیمات او هم پشتوانه اعتقادی داشته باشد و هم قابلیت اجرایی بالا.
فاطر24: نقش شهید سلامی در شکل‌گیری بازدارندگی دفاعی کشور چه بود؟ امروز اگر دشمنان در محاسبات خود علیه ایران احتیاط می‌کنند، این نتیجه سال‌ها تلاش و طراحی در حوزه بازدارندگی است. شهید سلامی معتقد بود بازدارندگی یعنی «هزینه‌دار کردن هر اقدام دشمن». این نگاه باعث شد توان دفاعی کشور به مرحله‌ای برسد که تهدید به جای اینکه اجرا شود، در سطح محاسبه متوقف می‌شود. این یک دستاورد ساده نیست؛ حاصل سال‌ها برنامه‌ریزی راهبردی و مجاهدت مستمر است.
فاطر24: در بُعد اخلاقی چه ویژگی در شهید سلامی برجسته بود؟ برخلاف تصور برخی‌ها، اقتدار نظامی الزاماً با خشونت یا فاصله همراه نیست. شهید سلامی نمونه‌ای از اقتدار همراه با تواضع بود. او در عین قاطعیت در تصمیم‌گیری، در برخورد با نیروها و مردم بسیار متواضع بود. این ترکیب باعث می‌شد هم احترام ایجاد شود و هم اعتماد.
فاطر24: سخن پایانی؟ شهید سلامی فقط یک فرمانده نظامی نبود؛ او بخشی از تاریخ امنیت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران است. میراث او صرفاً تجهیزات یا ساختار نیست، بلکه یک «روش فکر کردن» در حوزه امنیت و دفاع است. روشی که بر ایمان، عقلانیت، مردم‌محوری و شجاعت استوار است. بی‌تردید راهی که او آغاز کرد، با قدرت بیشتری ادامه خواهد یافت و نسل‌های آینده اثرات آن را در امنیت پایدار کشور خواهند دید.
گفت‌وگو: رامیار غفاری
انتهای پیام/481
